Jacqueline Berg

Voordracht 3 – Leven met Sterven – Leven vanuit zielsbewustzijn

Symposium Leven met Sterven – 24 oktober 2008 Cultuur en Congrescentrum Antropia te Driebergen
Leven vanuit zielsbewustzijn, voordracht van Jacqueline Berg (journalist, oprichter Werkgroep Spirituele Gezondheid, meditatiedocent).

 

Eerbied, liefde en gehoorzaamheid

Met haar korte driftige passen loopt ze naar de kast, trekt een la open en haalt er een schrift uit. Ze gooit het in mijn schoot, pen erachteraan, en zegt: ‘schrijf op: ‘Eerbied, liefde en gehoorzaamheid voor je ouders.’ ‘Honderd keer! Je gaat niet eerder naar buiten voordat het helemaal af is! En netjes schrijven! Bewust en met aandacht!’

 

‘Ja Mam.’

Dus, naast elkaar: eerbied – liefde – en – gehoorzaamheid – voor – je – ouders. Eerbied, liefde en gehoorzaamheid voor je ouders. En, onder elkaar: Eerbied, eerbied, eerbied, eerbied, eerbied. Liefde, liefde, liefde, liefde, liefde. Gehoorzaamheid, gehoorzaamheid, gehoorzaamheid. Voor, voor, voor. Je, je, je. Ouders, ouders, ouders.

 

Liefde, eerbied en gehoorzaamheid voor je ouders.

Mijn moeder. Duidelijk begenadigd, begiftigd mag ik wel zeggen, met het inzicht dat je kinderen zo vroeg mogelijk met de waarden in aanraking moet brengen, zodat deze het fundament gaan vormen voor de rest van hun leven.

‘Het is je gelukt, Mam.’ Eerbied, liefde en gehoorzaamheid voor je ouders. De eerbied heeft zich vertaald in het respect dat ik voor mensen voel, en vooral voor oudere mensen; de liefde is mijn pad geworden; de gehoorzaamheid .. de uitdaging.

 

Eigenliefde

Later, toen ik op het spirituele pad terecht kwam, hebben deze waarden zich verdiept. Toen ben ik gaan leren dat niet alleen respect voor de ander met wie je omgaat belangrijk is, maar dat liefde voor het leven ook meetelt, en dat het uiteindelijk gaat om de liefde voor jezelf.

Hoe zie ik mijzelf? Respecteer ik mijzelf? Heb ik mijzelf lief? Het gaat om al deze varianten die op het pad van de liefde thuishoren en die je ook zult tegenkomen als je het pad bewandelt: liefde voor jezelf, respect voor jezelf en gehoorzaamheid aan de wetten van het leven.

 

Dood en leven

Vandaag hebben we een heleboel over de dood gehoord. Soms vraag ik me af waarom we zo gefocussed zijn op het sterven. Het is toch minstens zo belangrijk om de vele aspecten van het leven te benadrukken. Als je niet weet hoe je kunt leven, dan weet je ook niet hoe je kunt sterven.

Wat ik geleerd heb op het spirituele pad is respect te hebben voor ieder moment zoals het nu is. Ik leef nú en dít moment is belangrijk en dít moment geef ik alle waarde.

Wanneer ik dat doe, dan ben ik in het nu en dan gebruik ik de tijd die ik heb gekregen om bewust iets moois te creëren in dit leven. Met de liefde is dat precies zo. Als ik liefde voor het leven heb ontwikkeld, dan verdwijnt daarmee de angst voor de dood. Omdat de dood deel uitmaakt van mijn leven. Dood en leven zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden.

Gehoorzaamheid aan de wetten van het leven leert mij dat er grenzen zijn. Geen grenzen die mij beperken, maar grenzen die mij toestemming geven om ze te overstijgen en mezelf te ontwikkelen en ontplooien. De spirituele wetten van het leven vertellen ons dat er geen verlies bestaat. Ook niet door de dood.

Het mooie van een spiritueel bewustzijn is dat je op een gegeven moment niet meer bang bent dat je het leven moet loslaten, maar dat je het hele leven, inclusief de dood, kunt omarmen.

 

Wetten en waarden

Ik kom zelf uit een gezin waarin spiritualiteit bij ons kinderen heel gewoon was, maar iets waarmee mijn vader grote moeite had. Op een gegeven moment zei hij tegen mij: ‘jij bent de enige gek die in reïncarnatie gelooft.’ Toen heb ik mijn broers en zussen gevraagd: ‘Is dat zo?’ Niet dus. Ik zei toen tegen mijn vader: ‘Nou, Pap, het spijt me vreselijk voor je, maar het lijkt er toch op dat jij de enige gek bent die er niet in gelooft.’

U begrijpt nu wel uit wat voor soort gezin ik kom. Mijn moeder heeft bij mij de basis gelegd van de waarden en mijn vader heeft me onbewust gestimuleerd om verder te gaan op het spirituele pad en me te verdiepen in het onbekende.

Als ik kijk naar het pad dat mij geleid heeft tot waar ik nu ben aangekomen en de inzichten die ik over het leven en de dood – het tijdelijke niet-leven – heb mogen ontwikkelen, dan is deze weg gefundamenteerd op deze ideeën: er is respect voor het leven, er is liefde voor het leven en er is gehoorzaamheid aan de wetten van het leven. Gehoorzaamheid die je houvast en bescherming geeft als je even niet weet wat je moet doen. Je kunt je dan verlaten op deze levenswetten, want deze wetten garanderen de waarden van ons bestaan. De wetten zijn de liefde.

 

Verwachtingen

In een later stadium in mijn leven ontdekte ik dat de spirituele liefde uiteindelijk bij je terug zal komen. Je kunt deze liefde dan met de ander delen en de liefde verder ontwikkelen, waarbij het de kunst is om je zelf te kunnen omarmen. Als je de liefde bij jezelf kunt laten terugkomen, dan ga je met liefde leven en kun je met liefde sterven.

Iedereen die het pad van de liefde gaat, weet dat het geen gemakkelijk pad is. Het is een enorme uitdaging. Als je zegt: ‘ik ga voor de liefde,’ weet dan dat je de liefde in al haar kleuren en schakeringen zult tegenkomen. Maar de grootse bonus die op je wacht aan het einde van dit boeiende maar soms pijnlijke pad, is de omarming van je ‘Zelf’.

We hebben allemaal een liefdeswond en we hebben vaak het gevoel, bewust of onbewust, dat we niet met genoeg liefde leven, niet zoals we dat zouden willen en kunnen doen. We denken daarbij vaak dat we door de ander niet gezien worden zoals we werkelijk zijn.

Ik denk dat de basis van elke relatieproblematiek herleid kan worden tot deze onvervulde verwachting. Elke ruzie die ontstaat uit dat wat ooit zo mooi begonnen is, maar uiteindelijk wordt afgerekend met serviesgoed dat door de kamer vliegt en brieven vol  haat en verwijten naar elkaar, is terug te voeren naar het feit dat wij niet genoeg in onze eigenliefde zijn geworteld. We verlangen dat een ander ons gelukkig maakt.

Het is niet gemakkelijk als iemand de eis bij je neerlegt dat je hem of haar gelukkig dient te maken. Een ander kan dat niet ten volle waarmaken.

 

De Bron van liefde

De kunst is om zelf te leren leven met en vanuit de liefde, ín het leven en met de dood.

Op het moment dat de liefde volledig is, komt er een ander aspect van de liefde omhoog waarover je bijna niemand hoort spreken. En dat is het aspect van onthechting. Als wij met liefde bezig zijn, dan gaat het eigenlijk altijd om het omarmen en het willen vasthouden: ik houd van je, ik houd altijd van je, ik houd van je tot de dood ons scheidt. Op dit moment strandt één op de drie huwelijken, dus deze liefde is voor velen een onhaalbaar ideaal geworden. We houden het vaak niet vol tot aan het einde. We proberen voor altijd te liefhebben met ons hele hart, maar we kunnen het vaak niet.

Als je de liefde beter leert begrijpen, dan weet je dat er een moment in je leven komt dat je met de liefde mee moet. Verder moet gaan. Dat betekent niet dat je moet scheiden of weg moet gaan bij je partner, maar het betekent dat je moet leren om de liefde toe te laten en te voelen in je eigen hart waardoor je jouw liefdeswond kunt helen.

Dat maakt je minder kwetsbaar in relatie tot anderen. Je vult jezelf dan uit de Bron van liefde. Dat lukt het beste in een meditatief bewustzijn. In meditatie neem je afstand, je onthecht jezelf, van datgene wat je belangrijk vindt als materieel mens, en je creëert in stilte ruimte voor datgene wat van waarde is voor jezelf als spiritueel mens. Stilte speelt een belangrijke rol bij het spirituele van het leven.

Als je binnen een relatie elkaar de ruimte niet kunt geven voor verdere ontwikkeling, of elkaar de liefde niet gunt om je los te maken of te kunnen onthechten tot een bepaald niveau, dan zul je je relatie niet kunnen volhouden tot aan het einde. Geef je elkaar de ruimte voor een innerlijk blik op de zelf, ruimte voor het helen van het hart, dan is het mogelijk om bij elkaar te blijven en de liefde te laten voortduren. Als we meer tijd zouden nemen voor spiritualiteit en meditatie, zullen de echtscheidingscijfers zeker moeten worden bijgesteld.

 

Soul Care

Ik zou graag een meditatie met u willen doen om te ervaren hoe het is om op een natuurlijke manier afstand te nemen van het leven en een heel klein beetje contact te maken met wat hier ‘dood’ wordt genoemd. Ik geloof zelf in de voortgang van het leven na de dood, in wedergeboorte, waarbij de ziel een nieuwe stoffelijke vorm kiest om zich verder te kunnen manifesteren in het menselijke bestaan.

Als je mediteert, neem je afstand van het gewone bewustzijn en van je gedachten over wie je bent. Je keert je naar binnen en maakt contact met jezelf op een dieper niveau. Je gaat in gedachten naar een gebied waaraan je in het gewone leven eigenlijk nauwelijks aandacht schenkt, het terrein van de ziel.

De eerste stap daarbij kun je soul care noemen;je gaat je bekommeren om degene die het wezenlijke uitgangspunt van het leven is: het spirituele wezen. De onthechting die je dan in je denken aanbrengt, geeft ongekende rust van waaruit je contact maakt met een andere dimensie van het leven.

Als menselijke wezens praten wij met elkaar vanuit het uiterlijk: jij ziet er zó uit, jij zó; ik ben een man of vrouw, dik of dun, wit of zwart enzovoorts. Met dit lichaamsbewuste denken doen we elkaar ongelooflijk tekort. Als je elkaar kunt gaan zien vanuit zielsbewustzijn, vanuit een spiritueel bewustzijn, dan maak je op datzelfde moment contact met de ander zoals deze echt en eeuwig is. Dan kan er onthechting plaatsvinden en kun je de liefde naar een hogere dimensie tillen.

 

Ruimte

Stilte en liefde zijn onmisbare ingrediënten van meditatie. In de spirituele stilte kun je jezelf vullen met de spirituele liefde. De stilte is helend en de liefde vult je hart waardoor het weer volledig beschikbaar is voor perfecte liefde. Mensen geloven niet meer in perfecte liefde omdat de uiting van perfecte liefde vaak een onvolmaakte relatie is. Je zet je in voor de volledige liefde maar uiteindelijk moet je toch toegeven: het is me niet gelukt. Ik heb het niet kunnen vasthouden en ik heb het niet kunnen vormgeven.

Als je spiritualiteit toevoegt aan het gewone bewustzijn en je leert zielsbewust te kijken naar jezelf en naar elkaar, dan geef je de spirituele liefde weer ruimte. In de meditatie kun je jezelf vullen met liefde en die spirituele liefde vormt de basis voor spiritueler relaties. Verbindingen waarin we ons kunnen losmaken van starre patronen en knellende verwachtingen.
Er is mij speciaal gevraagd om dit aspect van zielsbewustzijn te benadrukken zodat er verdieping binnen onszelf mogelijk wordt. Het is de moeite waard om daar bewust aandacht aan te schenken. Door de dag heen af en toe eens – een minuut of meer – stil te staan en na te denken over de waarde van het leven.

Ze zeggen dat je zult sterven zoals je hebt geleefd. Als je tijdens het leven al bezig bent met het sterven – ofwel met het verdiepen en voltooien van het leven zoals je dat nu leidt en met jezelf te vullen met datgene wat je wilt meenemen naar een volgend leven – dan hoef je niet zo te schrikken als je hoort dat je binnenkort gaat sterven. Je bent er dan klaar voor.

 

Zielsbewustzijn
Door zielsbewustzijn ben je verbonden met zowel het leven als met de dood. Er bestaat dan geen verschil. In meditatie sterf je steeds een heel klein beetje meer. Maar wat sterft er? De beperkte zelf. Dat wordt ook wel de ego-dood genoemd: iedere keer als je meer zielsbewustzijn toelaat, gaat er een beetje van de beperkte ‘ik’ af.

Het is die beperkte ‘ik’ die onze gehechtheid dusdanig laat toenemen dat we niet meer op eigen benen kunnen staan en we emotioneel afhankelijk worden van anderen. Dat we leven met verlangens die we niet vervuld kunnen krijgen. Leven we vanuit zielsbewustzijn met een spirituele blik, dan hebben we een veel rijker leven. De ziel is dan vrij om te vliegen waarheen ie maar wil.

Als u mee wilt doen met de meditatie – ga dan rustig zitten en ontspan. U kunt uw ogen dicht doen, maar u kunt ze ook open houden en een beetje naar beneden kijken. Schenk geen aandacht aan de mensen om u heen en probeer het ‘nu’ inhoud te geven.

Ik neem een moment voor mezelf.. maak me los van de dingen om me heen… Ik breng stilte in mijn gedachtewereld en ontspan.. mijn lichaam is ontspannen.. en ik adem rustig in en uit..

Aandacht voor mezelf.. Ik check of mijn handen ontspannen zijn.. mijn buik en mijn gezicht… Is mijn gezicht ontspannen? .. Vanuit deze stilte.. met liefdevolle ogen.. kijk ik naar mezelf en mijn eigen binnenwereld.. Dit is het moment waarop ik mezelf kan leren kennen op een ander niveau..

Ik maak me los van het idee dat ik een man of een vrouw ben.. hoe ik eruit zie.. ook mijn titels en positie zijn op dit moment niet belangrijk.. Ik maak contact met wie ik werkelijk ben.. met het spirituele wezen van binnen.. de ziel. Ik voel hoe mijn gedachten tot rust komen en de stilte ruimte krijgt.. Eerst accepteer ik mijzelf zoals ik ben.. datgene dat anderen van mij vinden.. en ook alles wat ik allemaal van mijzelf vind.. laat ik voor dit moment rusten..

Ik ga naar de kern van het leven.. naar het licht.. naar de liefde en ik maak contact met dat wat eeuwig is .. in de stilte en met die liefde herken ik mijzelf.. als een spiritueel wezen .. en voel ik dat ik nog veel meer kan groeien.. kan uitstijgen boven de kleinheid waarmee ik soms leef.. Ik laat het licht toe.. en ook de liefde.. Als ziel ben ik onsterfelijk en heb ik het eeuwige leven..

Een ziel kan niet doodgaan.. mijn vorm kan veranderen.. maar ik blijf onsterfelijk, eeuwig, verbonden met het leven.. Deze gedachte geeft rust en vrede binnen mijzelf.. In meditatie kan ik me opladen aan de Bron van liefde .. en de Bron van eeuwige vrede.

Ik stel me voor dat ik een lichtpunt ben in het midden van mijn voorhoofd.. van waaruit ik mijn lichaam bestuur.. Deze geconcentreerde energie.. is mijn identiteit.. krachtig.. vredig.. en liefdevol.. In het bewustzijn van de ziel kan ik reizen naar andere dimensies.. naar plekken waar het aardse bewustzijn niet kan komen.. In gedachten reis ik naar een dimensie van licht.. van vrede.. van stilte..

Hier kan ik mij opladen met alles wat ik nodig heb: vrede.. liefde.. stilte.. Ik vul mijzelf aan de Goddelijke bron.. zodat ik kan leven van binnen naar buiten.. met de kracht van mijn eigen oorspronkelijke vrijheid.. In deze dimensie van stilte.. wordt het me duidelijk dat ik onsterfelijk ben.. dat ik eeuwig leef.. en dat ik altijd kan liefhebben… Ik ervaar mezelf weer in het midden van het voorhoofd, als een lichtpunt dat gebruik maakt van de ogen.. om de ander te zien.. met eerbied.. liefde.. en respect..

Als we elke dag een paar minuten zouden nemen voor deze oefening – vooral ’s morgens bij het wakker worden en voor het slapen gaan – dan zouden we meer kracht in het leven ervaren. En heel veel meer liefde in onze relaties.