19 11 2015

Stiltemoment bij IKEA

In de auto bedenk ik me die maandag dat ik het stiltemoment voor de slachtoffers van de terreuraanslagen in Parijs bij IKEA zal gaan beleven. Het gewelddadig handelen van de mens houdt me al langer bezig. Wat is mijn persoonlijke antwoord op zinloze slachtpartijen? Wat kan ik nog meer doen dan zo geweldloos, conflictloos en vredig mogelijk te leven zodat ik zelf geen dader zal worden? Ervoor te waken dat ik geen vijanddenken toelaat?

In mijn dagelijkse meditaties heb ik het tot een vast ritueel gemaakt om slachtoffers en daders van terreur en geweld in gedachten te omhelzen met liefdevol medeleven. Soft, zou je kunnen denken. Sterk, vind ik zelf. Vrede begint tenslotte in je hart. Oorlog waarschijnlijk meer in je hoofd.

IKEA Haarlem is aardig gevuld met bezoekers die kwebbelend en kibbelend rondstruinen op zoek naar een goede matras, een bureautje of een complete keuken. Slechts één blèrende baby en een enkele krijsende kleuter laten van zich horen.
Om kwart voor 12 klinkt er een stem door de intercom die ons meedeelt dat IKEA het Europese herdenkingsmoment zal volgen en om 12 uur precies, 1 minuut stilte zal betrachten. Het personeel wordt verzocht om de werkzaamheden dan even neer te leggen en de bezoekers gevraagd om het winkelen tijdelijk te onderbreken.

Ik kies een stoel uit en ga vast zitten. In de verte hoor ik een groepje jongeren naderen die met meer dan gemiddeld enthousiasme verschillende kastdeurtjes uitproberen. Luidruchtig en bij vlagen baldadig. Twee medewerkers op de hoek van de naburige afdeling, hun mobiel in de hand in afwachting van het stiltesignaal, voelen net als ik de bui al hangen. Het groepje jonge mensen, inmiddels op de afdeling zelf verschenen, is om 1 minuut voor 12 nog steeds nadrukkelijk aanwezig. Gierend van de lach en gevangen in onderlinge meligheid lijken ze onbewust te zijn over de naderende stilte. Het signaal klinkt en de aanwezigen zwijgen. Behalve het groepje dan.

Inmiddels op de volgende afdeling aangekomen, blijven ze doorgaan met de kastjestest. Eén specifiek kastje moet het ontgelden en het scherpe geluid van het dichtvallende deurtje weerklinkt een stille minuut lang over de verschillende afdelingen.
De stem door de intercom bedankt de aanwezigen voor hun respect. Bam, doet het dichtvallende deurtje voor de laatste keer. Dan is het stil. De bezoekers vervolgen hun weg door het woonwarenhuis. Uit de intercom klinkt het verzoek van een zekere Ahmed om opgehaald te worden uit het kinderparadijs Småland.

Ik besluit om nog even te blijven zitten. Niet om het verstoorde stiltemoment over te doen, want dat is niet nodig. De gezamenlijke liefdevolle verbondenheid van de bezoekers is nog steeds voelbaar. Maar meer omdat het voor mij een nieuwe ervaring is om bij IKEA bewust stil te zijn. Goed idee zeg.